J U T R O P E R A
Program edukacyjny dla nauczycieli i uczniów szkół podstawowych województwa wielkopolskiego realizowany w Teatrze Wielkim im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu.

EDYCJA BALETOWA 2010/2011, NA 100 LECIE TEATRU WIELKIEGO W POZNANIU
POŚWIĘCONA  LA SYLPHIDE
Herman Løvenskjold / August Bournonville

Muzyka może być wspaniałą zabawą edukacyjną dla dzieci. Granie na instrumentach, nauka śpiewu czy tańca baletowego wymagają jednak od nauczycieli przygotowania muzycznego lub artystycznego, a coraz rzadziej szkoły dysponują pedagogami z takim wykształceniem. Rodzinne, czy nawet szkolne wyjścia do filharmonii czy opery często przegrywają z wizytami w kinie lub przesiadywaniem przed telewizorem. 
Tymczasem świat baletu, który dla wielu wydaje się być światem niedostępnym, niezrozumiałym i przeznaczonym tylko dla “wtajemniczonych”, przy odrobinie chęci i pracy, okazuje się być świetnym miejscem do pogłębienia więzi między dziećmi i sztuką. W balecie, oprócz tancerzy, orkiestry i czasem towarzyszących im śpiewaków, mamy wciągające, często baśniowe, bajkowe lub inspirowane legendami historie. To właśnie praca nad choreografią, połączona z analizą muzyczną przedstawień baletowych, powinna stać się motorem do nauki.
Podstawowym założeniem naszego programu jest włączenie dzieci, będących na różnych etapach nauczania, w realizację i świadomy odbiór baletu. Podstawowym założeniem naszego przedsięwzięcia jest przeświadczenie, że tylko mądrze zaplanowana edukacja oparta na interaktywnym uczestnictwie dzieci jest w stanie zakorzenić w nich fascynacje światem operowym, która może w rezultacie wykształcić dobre nawyki kulturowe. 
Projekt podzielony został na trzy etapy pracy wymagające wielomiesięcznego przygotowania i ścisłej współpracy między Operą Poznańską a konkretnymi szkołami podstawowymi w Poznaniu i Województwie Wielkopolskim.

Przekaz choreograficzny Karina Elver

Balet i orkiestra Teatru Wielkiego w Poznaniu
Uczniowie Szkoły Baletowej w Poznaniu

La Sylphide swoją paryską prapremierę miała w 1832, która zapoczątkowała nurt baletu romantycznego. Choreograficzna wersja Filippo Taglioniego okazała się bardzo inspirująca dla innego wielkiego twórcy tego okresu, Augusta Bournonville’a. Cztery lata później wystawił on  w Kopenhadze własną wersję tego baletu, która do dziś stanowi sztandarową pozycję repertuarową tego zespołu. Spektakl należy do światowego kanonu baletu klasycznego, wystawiany był między innymi w Teatrze Bolszoj w Moskwie, londyńskiej Covent Garden, mediolańskiej La Scali oraz w Het Nationale Ballet w Amsterdamie.
W Teatrze Wielkim w Poznaniu realizacji przekazu choreograficznego La Sylphide podjęła się Karina Elver, wieloletnia tancerka Królewskiego Baletu Duńskiego. Z ogromnym pietyzmem odtworzyła klimat romantycznego baletu Bournonvilla’e, gdzie rzeczywistość zlewa się z magicznym światem sylfid.

ETAP I. Warsztaty dla nauczycieli.
Szkolenie dla nauczycieli zaplanowane zostało na koniec października oraz początek listopada 2010 roku, łącznie trwać będzie 12 godzin (2 dni). Nauczyciele zostaną podzieleni na grupy po 20 - 25 osób. Każda grupa będzie prowadzona przez profesjonalną kadrę: 1 instruktora oraz 1 pomocnika instruktora.
 Warsztaty będą polegać na wykonywaniu ćwiczeń i zabaw, które następnie przeprowadzą z dziećmi podczas swoich zajęć w szkole. Kurs jest podzielony na trzy spotkania tematyczne.

1. ANALIZA: od muzyki do choreografii.
W tym dziale instruktor skoncentruje się na przedstawieniu uczestnikom sposobów analizy muzyki baletowej. Wytłumaczy strukturę, funkcję, tryb powstawania.
Zajmiemy się analizą treści spektaklu oraz sposobem jej przekazywania na scenie.
Wyjaśnimy w jaki sposób treść, emocje i charakter postaci przekładają się na ruch tancerza.
Zapoznamy nauczycieli z analizą struktury dzieła baletowego przeprowadzaną przez choreografów.  Pokażemy w jaki sposób analizuje się i buduje na scenie charaktery i postaci baletowe.
Prześledzimy sposób powstawania kostiumu, charakteryzacji, pokażemy w jakim stopniu dane elementy wpływają na prezencję na scenie.
Tego typu zajęcia pozwalają na zapoznanie się z profesjonalnym słownictwem i dają możliwość przygotowania się do późniejszych rozmów i spotkań z artystami. Nauczyciele otrzymują również zestaw ćwiczeń do przeprowadzenia z dziećmi. Ćwiczenia, zabawy i gry mogą być w późniejszej edukacji wykorzystywane do pracy z uczniami w szkole jako alternatywa dla lekcji wychowania muzycznego czy też godzin wychowawczych.

2.  Świadomość ciała.
Na zajęciach z tego działu nauczyciele zapoznają się z technikami  tanecznymi oraz z odpowiednią siatką pojęciową. Punkt ciężkości postawiony zostanie na  pracę nad świadomością ciała w teatrze oraz w jego specyficznej odmianie, balecie.
Wprowadzenie w świat ruchu scenicznego. W ramach ćwiczeń nad świadomością ciała proponujemy próbę taneczną do choreografii z baletu La Sylphide.
Popracujemy nad prezencją aktorską na scenie, nad koordynacją ruchów i nad połączeniem świadomego ruchu z muzyką, która staje się punktem wyjścia dla każdego działania na scenie.
Zajęcia będą obejmowały również ćwiczenia z muzyką. Zaproponujemy zabawy rytmiczne i ruchowe, dające wyobrażenie z jakim wysiłkiem i z jakimi umiejętnościami wiąże się balet.

3. Świadomość przestrzeni.   
Ten blok zajęciowy poświęcony zostanie znaczeniu przestrzeni i scenografii na całość widowiska baletowego.
Od projektu do realizacji technicznej. Proponujemy tworzenie konkretnego projektu i późniejszą dyskusję nad sposobami wykonania. Pokażemy jaka jest różnica między przestrzenią operową a baletową, jakie są wymogi jeśli chodzi o organizację scenerii widowiska.
Na zajęciach instruktor zaprezentuje ćwiczenia pobudzające wyobraźnię zmysłową. Pokaże jak ciało zachowuje się w przestrzeni, jak poprzez ruch można zaznaczyć charakter miejsca, w którym się znajdujemy. Zaprezentujemy różne możliwości zorganizowania miejsca scenicznego oraz całą gamę reakcji jakie zachodzą między przestrzenią a tancerzem. 
Pozwoli to na lepsze zrozumienie sztuki tworzenia scenografii. Pomocne w tym będzie również szereg ćwiczeń z orientacji w przestrzeni oraz praca nad indywidualnymi improwizacjami.
Opisane powyżej trzy części warsztatów wyposażą nauczycieli w niezbędne „narzędzia”, które pomogą im poprowadzić zajęcia z uczniami przez następne  miesiące. Każdy z pedagogów po odbyciu kursu w Operze Poznańskiej będzie mógł przygotować swoją grupę dzieci  do czynnego udziału w spektaklu baletowym na deskach Teatru Wielkiego w Poznaniu.

PROGRAM:
Etap I. warsztaty dla nauczycieli

GRUPA 1:
30 PAŹDZIERNIKA 2010 ROKU
31 PAŹDZIERNIKA 2010 ROKU

GRUPA 2:
6 LISTOPADA 2010 ROKU
7 LISTOPADA 2010 ROKU

ETAP II. 11 stycznia lub 25 maja 2011. Spotkanie z artystami i realizatorami
Realizatorzy La Sylphide i prowadzący projekt Jutropera spotkają się z uczestnikami projektu po spektaklu. Spotkanie odbędzie się na scenie Teatru Wielkiego w Poznaniu Goście z teatru odpowiedzą na wszystkie nurtujące uczniów pytania i wprowadzą dzieci w tajniki samego spektaklu. Spotkanie z choreografem/ scenografem/autorem kostiumów/operatorem światła/inspicjentem pozwolą na śledzenie interpretacji znanej już historii baletu i na pobudzeniu kreatywności dzieci.

ETAP III. 11 stycznia lub 25 maja 2011. Zwieńczenie projektu – spektakle La Sylphide
Spektakl, który Państwu proponujemy to La Sylphide  z choreografią Augusta Bournonville’a.
Data spektaklu: 11 stycznia lub 25 maja 2011 roku.

KONTYNUACJA PROJEKTU JUTROPERA
Projekt JUTROPERA, edycja - BALETOWA jest kontynuacją zeszłorocznego projektu edycji – OPEROWEJ, w której brała udział Państwa szkoła.
Struktura projektu pozostaje ta sama. Różnica polega na tym, iż dzieci, które przeszły przez wprowadzenie w świat opery, będą tym razem wtajemniczane w świat sztuki baletowej.
Dla wytrwałych zapaleńców, którzy zostaną z nami również w przyszłym roku szkolnym przygotowujemy kontynuację projektu w innych instytucjach kulturalnych w Poznaniu.

TROCHĘ STATYSTYKI
- ok. 50 szkół podstawowych może wziąć udział w jednej edycji JUTROPERA;
- z każdej placówki szkolimy maksymalnie 2 nauczycieli, czyli edycja JUTROPERA 2010 może wyszkolić aż 100 nauczycieli;
- 870 miejsc na widowni. Teatr Wielki jest w stanie zorganizować 2 spektakle specjalnie dla uczestników projektu JUTROPERA, w związku z tym jesteśmy w stanie przygotować i ugościć w teatrze ponad 1700 dzieci, po dwie klasy z każdej szkoły;
- jeżeli JUTROPERA będzie miała kolejne edycje, tysiące dzieci będą miały okazję poznać operę i balet z bliska.

KOORDYNATOR PROJEKTU
ZOFIA DOWJAT
zdowjat@opera.poznan.pl
jutropera@opera.poznan.pl

tel.: 0048 785 890 651
tel.: 61 65 90 266